Cztery kościoły Mnina. Trzy zburzone, czwarty przechodzi renowację. Skąd pieniądze?

Parafia w Mninie (gmina Słupia Konecka) miała cztery kościoły. Trzy rozebrano, czwarty wzniesiony w latach 1956-1963 jest w trakcie remontu. I właśnie na ten cel, na poprawę efektywności energetycznej tego kościoła, parafia otrzymała wsparcie finansowe w wysokości 1.243.305,30 złotych.

Jak wiadomo, beneficjentem programu odnowy została parafia Wniebowzięcia NMP i św. Tekli w Mninie.

Dzięki realizacji projektu poprawi się efektywność energetyczna świątyni, obniżą się koszty jej utrzymania, emisja CO2 zostanie ograniczona, a jednocześnie zachowany zostanie historyczny charakter kościoła. Środki pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027, Priorytet 2 „Fundusze Europejskie dla środowiska” w ramach Działania 2.1 „Efektywność energetyczna - dotacje”, dotyczącego projektów obejmujących zabytkowe budynki użyteczności publiczne.

Dzieje Mnina nierozerwalnie związane są z powstaniem kościoła i parafii. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1347 r., kiedy biskup gnieźnieński Jarosław przeznaczył dziesięciny z Mnina na uposażenie katedry w Krakowie. Wyposażenie wnętrza kościoła, ołtarze w stylu renesansowo-barokowym i inne elementy jego wystroju zostały przeniesione z drewnianej kaplicy. Niemniej w 1424 r. z fundacji dziedziców Mnina został wybudowany drewniany kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych - wspomina słynny polski historyk XV wieku Jan Długosz. - Nie wiadomo kto i za czyją przyczyną ową murowaną świątynie rozebrał.

Kolejną świątynię, pod tym samym wezwaniem, zbudowano w około 1693 r. Ten kościół funkcjonował do pierwszej połowy XIX wieku. W 1823 r. właściciel Mnina hrabia Aleksander Colonna-Walewski wraz z żoną Teklą ufundowali kościół murowany pw. św. Tekli, staraniem ówczesnego proboszcza ks. Hilarego Fudalewskiego. Kościół ten poświęcił 23 września 1824 r. biskup Adam Prosper Burzyński. Świątynia ta zaczęła pękać w początkach XX wieku, dlatego też została rozebrana. Przewidując likwidację kościoła murowanego wybudowano w 1930 r. drewnianą kaplicę pw. św. Tekli.

Przewidując rozbiórkę kościoła, w 1930 r. zbudowano drewnianą kaplicę pw. św. Tekli. Stanęła na placu obok miejscowej szkoły podstawowej. Była to prosta budowla - na drewnianych belkach obłożona deskami. Doskonale pamiętam ostatnie dni tegoż kościoła. W budowli na wzór dużej stodoły, bo miała spełniać rolę jedynie przez krótki czas, było chyba siarczyście zimno zima, a upalnie latem. Między deskami obicia ścian przemykały promienie słoneczne, wiatr śmigał i wpadały krople deszczu.

Długo jeszcze po desakralizacji w ołtarzu widniał święty obraz, prawdopodobnie Tekli. Na podłodze stały prymitywne ławki. Do ścian przylepione były konfesjonały. Proste, również drewniane. Za płotem z drewnianych sztachet dzielącym kościół od kolejnej działki ziemskiej należącej do hrabiego Aleksandra Colonna-Walewskiego, budowano szkołę. Drewnianą. Ta pierwsza szkoła w Mninie powstała za czasów carskich w końcu wieku XIX. Zaś w 1931 r., dzięki staraniom miejscowej ludności i wójta gminy, wybudowano piętrowy drewniany budynek szkolny, w którym nauczanie odbywa się do dziś. Taki to solidny, choć drewniany budynek ówcześni cieśle zbudowali. Na marginesie warto dodać - w kronice miejscowej szkoły podstawowej ujęto, że w dworku Walewskich toczy się akcja powieści Heleny Mniszkówny „Trędowata”.

Obecny kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Tekli we wsi Mnin został zbudowany w latach 1956-1963, według projektu architekta Stanisława Marzyńskiego. Kościół jest w stylu neogotyckim. Wykonany z piaskowca, posiada trzy nawy; środkową wyższą i dwie boczne niższe. Wyposażenie wnętrza kościoła, to ołtarze w stylu renesansowo-barokowym. Wybudowany staraniem ks. Stefana Golińskiego, a konsekrowany w 1969 r. przez biskupa Piotra Gołębiowskiego. Świątynia cieszy się uznaniem parafian. Ale zimą jest w niej niczym w lodówce. Do tej pory wymieniono okna. Teraz są szczelne. Wiatr już nie hula między kościelnymi nawami. Ale kamienny budynek bez ogrzewania do dzisiejszych czasów jakoś nie przystaje.

Na marginesie wypada dodać, że jedynie budowle typu opactwa, jak choćby w Wąchocku, czy Jędrzejowie, także budowane były z kamiennych bloków. I nikt w nich ogrzewania nie montował. Niemniej w refektarzu zawsze utrzymuje się temperatura około 19-20 stopni C. Tu należy wspomnieć, że 9 kwietnia 2024 r. wyremontowano dach kościoła w Mninie, a 13 maja 2024 r. wymieniono wszystkie okna - stare i nieszczelne, które nie spełniały żadnych wymogów.

Parafianie z radością informują, że kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Tekli w Mninie otrzymał dofinansowanie wysokości 1.243.305,30 zł na poprawę efektywności energetycznej. Pieniądze pochodzą z funduszy Unii Europejskiej oraz budżetu państwa i są częścią większego programu termomodernizacji zabytków w województwie świętokrzyskim. Dzięki realizacji projektu poprawi się efektywność energetyczna świątyni, obniżą się koszty jej utrzymania, ograniczymy emisję CO2, a jednocześnie zachowany zostanie historyczny charakter kościoła. To ważny krok w trosce o dziedzictwo, środowisko i przyszłe pokolenia. Parafianie z Kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Tekli w Mninie dziękują wszystkim, którzy przyczynili się do przygotowania i wsparcia tego projektu.

Na remonty odbudowę świątyń w Polsce dofinansowania z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków przekazano około 2,5 miliarda złotych. W tym gronie znalazło się 9 zabytków z terenu powiatu koneckiego, a wśród nich.

Do parafii w Mninie należą: Bania, Błagodać, Czerwona Wola Kolonia, Czerwona Wola Wieś, Ewelinów, Hucisko, Huta Jabłonowa, Lasocin, Mnin, Naramów, Pijanów, Rudniki, Skałka Polska, Sęp.

Fot. archiwum i Marian Klusek