Prawo jazdy już jest, ale próba dopiero się zaczyna. Młodzi kierowcy muszą uważać

Od 4 września 2026 roku świeżo upieczeni kierowcy kategorii B mają nowe obowiązki. Dotyczy to szczególnie osób, które prawo jazdy zdobyły jeszcze przed 18. urodzinami. Okres próbny, zerowy limit alkoholu i surowsze konsekwencje niektórych wykroczeń mają sprawić, że pierwsze lata za kierownicą będą czasem zdobywania doświadczenia, a nie brawurowych eksperymentów.

Zdanie egzaminu i odebranie prawa jazdy nie oznacza już, że dla początkującego kierowcy kończy się okres szczególnych wymagań. Od 4 września osoby, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B, są objęte okresem próbnym.

Dla kierowcy, który uzyskał uprawnienia po ukończeniu 18. roku życia, okres próbny wynosi dwa lata. W przypadku 17-latka trwa trzy lata, ale nie dłużej niż do ukończenia przez niego 20. roku życia.

Jedna z najważniejszych zasad jest prosta: w okresie próbnym obowiązuje 0,0 promila alkoholu. Dotyczy to również środków działających podobnie do alkoholu.

To oznacza, że początkujący kierowca nie może tłumaczyć się tym, że wypił niewiele albo że od spożycia minęło już trochę czasu. W nowych przepisach dla kierujących w okresie próbnym przyjęto zasadę całkowitej trzeźwości.

Jeszcze więcej zasad dotyczy kierowców, którzy zdobyli kategorię B w wieku 17 lat.

Do ukończenia 18. roku życia nie mogą oni przewozić pasażera w rówieśniczym wieku bez obecności pasażera-opiekuna. Nie mogą też wykonywać transportu drogowego rzeczy ani zarobkowego przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.

To ważne zwłaszcza dla młodych osób, które dopiero zaczynają samodzielnie jeździć samochodem. Zwykły przejazd z kolegą może w określonych okolicznościach oznaczać złamanie nowych ograniczeń.

Początkujący kierowca musi uważać również na punkty karne. Jeżeli w okresie próbnym przekroczy 12 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Przepisy określają także termin, w którym takie szkolenie należy odbyć.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że po przekroczeniu 12 punktów młody kierowca traci prawo jazdy. To właśnie jeden z elementów nowych przepisów, który łatwo pomylić z innymi konsekwencjami przewidzianymi dla początkujących kierowców.

Przepisy przewidują również konsekwencje za powtarzające się wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Jeżeli kierowca w okresie próbnym popełni dwa takie wykroczenia, stwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, starosta może wydać decyzję o przedłużeniu okresu próbnego o kolejne dwa lata. Jeżeli drugie rozstrzygnięcie zapadnie już po zakończeniu pierwotnego okresu próbnego, możliwe jest nałożenie dodatkowego, dwuletniego okresu próbnego.

To oznacza, że dla młodego kierowcy pojedynczy błąd nie musi być końcem świata, ale powtarzające się naruszenia mogą mieć znacznie poważniejsze skutki.

Są też sytuacje znacznie poważniejsze. Przepisy przewidują zatrzymanie prawa jazdy między innymi w przypadku popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Oznacza to, że początkujący kierowca powinien szczególnie uważać na powtarzające się zachowania zagrażające bezpieczeństwu na drodze. Nie chodzi więc wyłącznie o to, aby "nie złapać punktów", ale przede wszystkim o to, by nie doprowadzać do sytuacji, w których kolejne naruszenia mogą uruchomić znacznie poważniejsze konsekwencje.

Nowe przepisy przewidują również sytuację, w której naruszenie ograniczeń związanych z okresem próbnym prowadzi do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W takim przypadku samo czekanie na upływ określonego czasu nie wystarczy. Odzyskanie uprawnień będzie wymagało ponownego ukończenia kursu na prawo jazdy i zdania państwowego egzaminu.

Dlatego pierwsze miesiące za kierownicą warto potraktować naprawdę poważnie. Prawo jazdy daje możliwość samodzielnej jazdy, ale doświadczenia nie da się zdobyć w kilka dni. Nowe przepisy przypominają o tym młodym kierowcom bardzo konkretnie - najpierw spokojna jazda i nauka, dopiero później poczucie, że za kierownicą zna się już wszystkie odpowiedzi.