Muzeum Ziemi Koneckiej wciąż bez siedziby. Czy i kiedy wędrówka eksponatów muzealnych znajdzie kres?

Zarząd Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Końskich powierzył obowiązki dyrektora Muzeum Regionalnego Radosławowi Nowkowi. Tę funkcję przejął od Wojciecha Paska. Podpisano porozumienie.

Muzeum Regionalne PTTK w Końskich jest na papierze, eksponaty w magazynkach. Wszyscy zainteresowani tym problemem pracują społecznie.

W pierwszej połowie XIX wieku żona ówczesnego właściciela majątku i miasta Końskie, Stanisława Małachowskiego, Anna ze Stadnickich Małachowska, rozpoczęła gromadzenie w Końskich pamiątek przeszłości z przeznaczeniem ich do publicznego wyeksponowania. Zbiory te zgodnie z wolą właścicielki i jej spadkobierców „na zawsze miały zostać nietknięte dla przyjemności i ciekawości publiczności”. Na podstawie sporządzonego inwentarza wiemy, że zbiory składały się „z rozmaitych mebelków i sprzętów sztuk 46, obrazków rozmaitych 18, rozmaitych sprzętów także w małym formacie sztuk 90, przedmiotów porcelanowych, fajansowych i glinianych 52, marmurowych i kamiennych 18, metalowych 54, szklanych 25, różnych drobiazgów i osobliwości 84. W szafie oszklonej i zamkniętej muszle, minerały, ślimaki itp. 573 sztuk”. Niestety, na skutek braku zainteresowania potomków zbiory te uległy zniszczeniu i rozproszeniu.

Jak wiadomo, gdy tylko niepodległość do Polski zawitała, niemal w pierwszych dniach 1918 r. zaczęto myśleć o ratowaniu pamiątek przeszłości, zwłaszcza tych świadczących o naszej polskości. 8 listopada 1918 r. ogłoszony został dekret „O opiece nad zabytkami sztuki i kultury”. Opiekę nad zabytkami sprawowali konserwatorzy zabytków sztuki i kultury mianowani przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

2 listopada 1924 r. Stanisław Malanowicz występuje do Banku Ludowego w Końskich z prośbą o założenie odrębnego rachunku pod nazwą „Fundusz Muzeum w Końskich”, polecając przekazać jednocześnie na to konto kwotę 44,44 zł przysługującą mu z tytułu członkostwa w Radzie tego banku.

Ale jak to w Końskich od wieków było, na eksponaty stałego miejsca nigdy nie było. I nadal nie ma. Zbierane przedmioty i dokumenty mające być przyczynkiem do przyszłego muzeum z konieczności gromadzone były w domu Stanisława Malanowicza. Z braku kustosza nie prowadzono też inwentaryzacji zbiorów. Do wybuchu II Wojny Światowej członkom towarzystwa krajoznawczego udało się zgromadzić ok. 200 eksponatów. W czasie wojny eksponaty po prostu przepadły.

Jak podaje opracowanie PTTK, „Droga do Muzeum w Końskich” - nadzieje na powstanie muzeum, pojawiły się pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku. Na jego siedzibę przeznaczony miał zostać południowo-zachodni pawilon pałacowy. Tu jednak mieszkali ludzie, którzy otrzymali lokale przydzielone przez miasto. Planowano rodziny przenieść, budynek przystosować do funkcji wystawienniczych. Jednak zamieszkujących w nim rodzin nie przeniesiono, a temat tworzenia muzeum po raz kolejny przycichł. W pewnym momencie na siedzibę Muzeum Ziemi Koneckiej typowano „Oranżerię Egipską”. Skończyło się na dobrym pomyśle. Pod koniec lutego 1975 r. konecki Oddział PTTK przeprowadził się z małego pokoju, do pomieszczeń o powierzchni blisko 100 m kw. po siedzibie Sądu Powiatowego. Planowano zorganizować izbę z pamiątkami regionalnymi. Zewidencjonowano 279 pozycji, z których część oddana była na określony czas jako depozyt.

Fot. PTTK Końskie

W listopadzie 2001 r., dzięki pomocy starosty koneckiego, Bank Spółdzielczy wydzierżawił PTTK-owi część pomieszczeń w zabytkowym budynku przy ul. Zamkowej 7. I taka sytuacja była do września 2009 r. Budynek po dawnym Banku Spółdzielczym zburzono. Eksponaty zostały przeniesione na korytarz Urzędu Miasta, gdzie je eksponowano do momentu generalnego remontu i rewitalizacji zespołu pałacowego. Z ostatniego miejsca ekspozycji znów trafiły do magazynu, gdzie oczekują na siedzibę. Być może będzie to lokal, w którym znajduje się Małe Centrum Nauki SOWA, gdy to zostanie przeniesione do Muzeum Techniki w Sielpi, które jest w remoncie. Opóźnienie w realizacji jednego z tych ogniw powoduje opóźnienie tworzenia muzeum.

Kilka dni temu Zarząd Oddziału PTTK w Końskich powierzył funkcję dyrektora muzeum Radosławowi Nowkowi. Zasoby protokolarnie przejął od Wojciecha Paska, który pełnił funkcję społecznego dyrektora tek placówki.

Przy przekazaniu i podpisaniu porozumienia obecna była prezes koneckiego PTTK Magdalena Weber. Rozpocznie się spis eksponatów z natury, zakładanie kart każdemu z nich i czekanie, czekanie na siedzibę, gdzie wreszcie artefakty na stałe zostaną wyeksponowane i Muzeum Ziemi Koneckiej rozpocznie na dobre statutowe działania.